MEB Maaş Haczinde Hangi Ödemeden Ne Kadar Kesinti Yapılabilir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (HGK) güncel emsal kararı doğrultusunda, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde çalışan öğretmenlerin maaş ve diğer gelirlerine uygulanacak haciz kesinti oranları netleşti. Karara göre, öğretmenlerin geçimini sağlayan ek ders gibi yan ödemelerin tamamına el konulması hukuka aykırı bulundu; tüm haciz kesintilerinin net tutarlar üzerinden hesaplanması gerektiği vurgulandı.

Gelir Türlerine Göre Yasal Haciz Oranları

• Ana Net Maaş: İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 83. maddesi uyarınca taban aylık, tazminat ve yardımların dahil olduğu net tutar üzerinden en fazla %25 (1/4) oranında kesinti yapılabilir.

• Ek Ders Ücreti: Yargıtay HGK'nın emsal kararı (Esas: 2022/12-475) gereğince ek ders ödemeleri "ücret" statüsünde değerlendirilmektedir. Bu ödemelerin tamamının kesilmesi hukuka aykırı olup kesinti oranı en fazla %25 (1/4) ile sınırlandırılmıştır.

• DYK ve Kurs Ücretleri: Destekleme ve Yetiştirme Kursu ödemeleri de ek ders statüsünde yer aldığı için en fazla %25 (1/4) oranında haczedilebilir.

• Merkezi Sınav Görevleri: MEB, ÖSYM, LGS, YKS gibi sınavlardan alınan görev ücretleri genel ücret kapsamında değerlendirilmekte ve en fazla %25 (1/4) oranında kesilebilir.

• İLKSAN Aidatı: İlkokul öğretmenleri için zorunlu olan İLKSAN kesintisi haczedilemez (%0). Bu aidat, icra matrahından önce net maaştan düşülmektedir.

• Emekli İkramiyesi: Öğretmen icra takibi sürerken emekli olursa, emekli ikramiyesinin tamamı (%100) borç tutarı kadar haczedilebilir.

• Nafaka Borçları: Nafaka alacaklarında %25 sınırı uygulanmaz. Aylık nafaka miktarı, maaşın tamamından öncelikli olarak kesintisiz tahsil edilir.

Hukuka Aykırı Kesintilere Karşı İtiraz Hakkı

Bazı icra müdürlükleri veya okul mutemetlikleri tarafından ek ders ücretlerinin tamamının sehven kesildiği durumlarla karşılaşılmaktadır. Yargıtay'ın güncel içtihatlarına göre bu uygulama yasal değildir. Mağduriyet yaşayan öğretmenlerin, İcra Mahkemesi'ne şikayet (itiraz) başvurusu yaparak yapılan kesintiyi yasal sınır olan %25'e düşürme hakkı bulunmaktadır.