Otizmli Öğrencilere Ceza Köşesi Uygulaması İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Para Cezası Olarak Döndü

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel eğitim sınıfında eğitim gören otizm spektrum bozukluğu tanılı bir öğrenciye uygulanan "ceza köşesi" yöntemi ile yetersiz kalan rehberlik süreçlerini mercek altına aldı. Kurul, söz konusu uygulamaların engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmederek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hakkında 17 bin 52 lira idari para cezası kararı verdi.

Morluk İddiasına Adli Takipsizlik

Süreç, %90 engelli ve otizmli kız çocuğunun ailesinin, çocuklarının öğretmenleri tarafından darbedildiği ve sınıfta tecrit edilerek ayrımcılığa uğradığı şikayetiyle başladı. Yapılan adli incelemelerde; otizmli çocuklarda öz-zarar verme ve tepkisel davranışların görülebileceği, yönlendirici sorularla çekilen videoların ve adli raporların şiddet iddiasını kanıtlamada yetersiz kaldığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildi. TİHEK de dosya kapsamındaki deliller doğrultusunda fiziksel darp iddiası yönünden bir ihlal saptanmadığını kaydetti.

"Soyut Düşünemeyen Çocuğa İzolasyon Kaygıyı Artırır"

Soruşturmanın idari boyutunda ise öğretmenlerin sınıfta öğrencileri "düşünmeye sevk etme" gerekçesiyle ceza köşesi oluşturdukları doğrulandı. Müfettiş raporlarını inceleyen TİHEK; henüz soyut düşünme yeteneği gelişmemiş küçük yaştaki otizmli bir çocuğun tecrit edilmesinin pedagojik bir karşılığı olmadığını vurguladı. Yöntemin çocuktaki stres ile kaygıyı tetikleyerek eğitimden kopmasına yol açtığı ve engeli nedeniyle bireyi akranlarının gerisine düşürerek "dolaylı ayrımcılık" yarattığı tespit edildi.

RAM Koordinasyonu Kurulmadı, Kurul Oy Birliğiyle Ceza kesti

Süreçte öne çıkan bir diğer detay ise rehberlik hizmetlerindeki aksamalar oldu. Çocuğun yaşadığı uyum sorunlarına ilişkin tutanak tutulup veli görüşmesi yapılmasına karşın, konunun okul rehberlik servisine aktarılmadığı ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) ile hiçbir koordinasyon kurulmadığı belirlendi. İdarenin yükümlülüklerini yerine getirdiğini kanıtlayamaması üzerine TİHEK Kurulu, hem tecrit uygulaması hem de rehberlik zafiyeti nedeniyle ayrımcılık yasağının çiğneilmesine oy birliğiyle karar verdi. İhlalin niteliği göz önüne alınarak sorumlu ilçe milli eğitim müdürlüğüne ceza kesildi.