Türkiye’de Eğitimin Çözüm Bekleyen Temel Göstergeleri

Eğitim-Bir-Sen tarafından hazırlanan son rapor, Türkiye’deki eğitim sisteminin karşı karşıya olduğu ciddi sorunları gün yüzüne çıkardı. Veriler, hem öğrenci sayısındaki azalmayı hem de gençlerin eğitim sisteminden uzaklaştığını gösteriyor.

Okullaşma Oranları Geriliyor

Rapora göre, 2024-2025 eğitim yılında toplam öğrenci sayısı bir önceki yıla göre 753 bin 742 kişi azalarak 17 milyon 956 bin 523’e geriledi. Özellikle ortaöğretim çağındaki gençlerin okuldan kopması dikkat çekiyor:

• 14-17 yaş grubunda net okullaşma oranı erkeklerde %8,4, kızlarda ise %7,7 puan düştü.

• Eğitim dışında kalan 14-17 yaş grubundaki çocukların oranı bir yılda %8,7’den %13,6’ya yükseldi. Bu rakam, son 9 yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Türkiye'nin en büyük kanayan yaralarından biri olan "ev genci" sorunu verilerle tescillendi. 18-24 yaş grubunda ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin oranı (NEET), %14 olan OECD ortalamasının iki katından fazla çıkarak %31 oldu.

Finansman ve Sınıf Mevcutları

Eğitim kalitesini doğrudan etkileyen harcama kalemlerinde de Türkiye sınıfta kaldı. Satın alma gücü paritesine göre Türkiye’de öğrenci başına yapılan harcama 4 bin 38 dolar iken, OECD ortalaması 13 bin 527 dolar seviyesinde.

Ayrıca sınıflardaki yoğunluk bölgeler arasında büyük farklılıklar gösteriyor:

• İstanbul’da ilkokulda sınıf mevcudu ortalama 28 iken, Gümüşhane’de bu sayı 13’e kadar düşüyor.

• Ortaokullarda ise Türkiye ortalaması (28), 21 olan OECD ortalamasının oldukça üzerinde seyrediyor.

Bölgesel Okullaşma Farkları

İller arasındaki uçurum ise eğitimde fırsat eşitliği tartışmalarını alevlendiriyor. 14-17 yaş grubunda net okullaşma oranı:

• Erkeklerde: En yüksek il %99,7 ile Rize, en düşük il ise %68,6 ile Ağrı.

• Kızlarda: En yüksek il %94,1 ile Burdur, en düşük il ise %69,3 ile Şanlıurfa oldu.