Polis ve Jandarma Personeli Olmak İçin Şartlar Değişiyor, İşte Yeni Şartlar

Kanun teklifi, polis ve jandarma okullarına başvuracak adaylarda aranan şartları yönetmeliklerden çıkarıp kanun metnine taşıyor. Düzenleme tümüyle yönetmeliklerin kopyası olmuyor. Jandarma tarafında kamu görevinden çıkarılmamış olma ve kumar şartları yeni geliyor. Mevcut yönetmelikte yer alan evlilik ve hamilelik şartı ile terör örgütleriyle irtibat ve iltisak bendi ise teklifte bulunmuyor.

Düzenlemenin arkasında Anayasa Mahkemesi kararları var

Değişikliğin dayanağını Anayasa Mahkemesinin iki iptal kararı oluşturuyor.

Mahkeme, 12 Şubat 2026 tarihli kararıyla (E:2025/257, K:2026/44) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesindeki “nitelikleri” ibaresini iptal etti. Kararda, akademiye alınacak öğrencilerin devletten maaş alan görevliler olmadığı hatırlatılarak, bu kişilerde aranacak şartların belirlenmesinin eğitim ve öğrenim hakkına sınırlama getirdiği vurgulandı.

Mahkeme 15 Ocak 2026 tarihli kararıyla (E:2025/194, K:2026/15) da 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanununun 30'uncu maddesindeki, polis meslek yüksekokullarına alınacak öğrencilerde aranacak şartların yönetmelikle belirlenmesini öngören ibareyi iptal etti.

İki kararın ortak gerekçesi şöyle: Eğitim ve öğretim hakkı Anayasanın 42'nci maddesiyle güvence altında ve bu hakka getirilecek sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir. Teklif bu doğrultuda 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesine yeni fıkralar ekliyor, 4652 sayılı Kanuna da 10/A maddesini getiriyor.

Jandarma okullarında üç yeni şart

Teklifin birinci maddesi, fakülte ve meslek yüksekokuluna girecek adaylar için on bir bent halinde şart sayıyor. Bunlardan üçü yürürlükteki Temin Yönetmeliğinde yer almıyor.

• Kamu görevinden çıkarılmamış olmak: Yönetmelik yalnızca askeri okullardan, Emniyet Teşkilatına bağlı okullardan ve jandarma ile sahil güvenlik eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmayı arıyordu. Teklif bu listeye kamu görevinden çıkarılmamış olma şartını ekliyor.
• Kumar: “Kumar oynamaktan dolayı idari yaptırım uygulanmamak” bendi yeni bir şart olarak getiriliyor. Yönetmelikte kumara ilişkin bir hüküm yoktu.
• Siyasi parti üyeliği: Mevcut düzenlemede adaylardan herhangi bir siyasi partiye üye olmadıklarına dair yazılı beyan isteniyordu. Teklifte ise başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya partilerin yan kuruluşlarına üye olmamak doğrudan şart haline geliyor. Böylece beyan yükümlülüğü maddi bir şarta dönüşüyor, yan kuruluşlar da kanun düzeyine çıkıyor.

Evlilik ve hamilelik şartı teklifte yok

Yürürlükteki yönetmelik, adayların evli, hamile ya da çocuklu olmamasını, ayrıca nikâhsız birlikte yaşamamasını arıyor. Teklifin ilgili fıkrasında sayılan on bir bent arasında medeni duruma ilişkin bir hüküm bulunmuyor.

Terör örgütleriyle irtibat ve iltisak bendi için de benzer bir durum söz konusu. Yönetmelik, terör örgütlerinin eylem ve toplantılarına karışmamış olmanın yanı sıra, Bakanlar Kurulu ve mahkeme kararlarıyla terör örgütü sayılan yapılarla irtibat ve iltisakı bulunmamayı da ayrı şart olarak sayıyor. Teklif yalnızca birinci şartı kanuna yazıyor, irtibat ve iltisak bendine yer vermiyor.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması şartı da teklif metninde geçmiyor. Bu konuda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun ayrı bir dayanak oluşturduğu belirtilmeli.

Jandarma okullarında puanlama sistemi değişiyor

Teklifin en somut değişikliği puan hesabında yapılıyor. Şu an fakülte ve meslek yüksekokulu için ayrı formüller uygulanıyor:

• Fakülte: Yazılı sınavın yüzde 60'ı, ortaöğretim başarı puanının yüzde 5'i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15'i ve mülakatın yüzde 20'si.
• Meslek yüksekokulu: Yazılı sınav için yüzde 45, mülakat için yüzde 35 ağırlık.

Teklif bu yapıyı tek formülde topluyor. Başarı sıralamasına esas puan; başvuru sıralamasına esas puanın yüzde 50'si, fiziki yeterlilik puanının yüzde 25'i ve mülakat puanının yüzde 25'inden oluşacak. Fakülte ile meslek yüksekokulu arasındaki ağırlık farkı ortadan kalkıyor, ortaöğretim başarı puanı da formülün dışında kalıyor.

Çağrılacak aday sayısı: Yönetmelik kontenjanın “en az on katına kadar” aday çağrılmasını öngörüyordu. Teklifte ifade “en fazla on katı kadar” şeklinde. Yani on kat, alt sınır olmaktan çıkıp üst sınıra dönüşüyor.

Baraj: Fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarında bugün 500 tam puan üzerinden en az 300 puan aranıyor. Teklif ise 100 tam puan üzerinden en az 60 puan şartı getiriyor. Ölçek değişse de yüzde 60'lık eşik aynı kalıyor.

Özel branşlar: Tabip, diş tabibi, güverte ve makine branşları için ayrı bir rejim kuruluyor. Bu branşlarda başvurusu kabul edilen tüm adaylar sınava çağrılacak. Başarı sıralaması yalnızca fiziki yeterlilik puanının yüzde 50'si ile mülakat puanının yüzde 50'sinden oluşacak.

Polis meslek yüksekokulunda üç fark

Teklifin altıncı maddesi, 4652 sayılı Kanuna eklenen 10/A maddesinde on üç bent halinde şart sayıyor. Yürürlükteki Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliğiyle karşılaştırıldığında öne çıkan üç değişiklik var:

• Terör şartı: Teklif, terör örgütleri ile bu örgütlerle bağlantılı yapıların eylemlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, bunları desteklememiş ve katılmamış olmayı şart koşuyor. Yönetmeliğin şartları düzenleyen maddesinde terör örgütlerine ilişkin bir bent bulunmuyordu.
• Siyasi parti şartının zamanı: Yönetmelik bu şartı “geçici kayıt tarihi itibarıyla” arıyordu. Teklif ise “başvuru tarihi”ni esas alıyor ve ölçüm anını öne çekiyor.
• Şehit ve vazife malulü yakınlarına tanınan kolaylık: Yönetmelik, şehit ve vazife malulü eş ve çocukları için taban puanın en az yüzde 80'inin alınmasını yeterli sayıyordu. Teklif metninde bu kolaylığa ilişkin bir hüküm yok.

Yaş şartı ise aynen korunuyor. Hem yönetmelikte hem teklifte adayların sınavın yapıldığı yılın ekim ayının ilk günü itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, aynı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 26 yaşından gün almamış olması gerekiyor. Yükseköğretim Kurumları Sınavından Bakanlıkça belirlenen taban puanı alma şartı da değişmiyor.

Yönetmeliğin genelev, randevuevi ve genel ahlaka aykırı eser üretimine ilişkin ayrıntılı bendi teklife aktarılmıyor. Teklif, bunun yerine Türk Ceza Kanununun genel ahlaka karşı suçları düzenleyen bölümüne atıf yapıyor.

Muvazzaf subay ve astsubay adaylarına da yeni şartlar

Teklif, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirip muvazzaf subay ya da astsubay olmak isteyenlerin şartlarını da kanuna yazıyor.

Subay adayları: En az dört yıllık yükseköğretim mezunu olmak ve başvuru yılının 1 Ocak tarihi itibarıyla 27 yaşını bitirmemiş olmak gerekecek. Bu sınır tabipler için 32, uzmanlığını tamamlamış tabipler için 35 olarak uygulanacak.

Astsubay adayları: En az iki yıllık yükseköğretim mezunu olmak ve 24 yaşını bitirmemiş olmak isteniyor. Dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim mezunları için sınır 27 yaş.

Puan hesabı: Başvuru sıralamasına esas puan da kanunda belirleniyor. Subay adaylarında KPSS puanının yüzde 60'ı ile ALES puanının yüzde 40'ının toplamı, astsubay adaylarında ise KPSS puanı esas alınacak. Öğretmen branşının yabancı dil alt branşlarında üç sınavlı bir formül uygulanacak: KPSS’nin yüzde 40'ı, Yabancı Dil Sınavının yüzde 40'ı ve ALES’in yüzde 20'si.

Fakülte ve meslek yüksekokuluna başvuran adaylarda ise sıralama, yükseköğretim kurumları sınav puanının yüz tam puan üzerinden oranlanmasıyla hesaplanacak.